ماه محرم از جمله مناسبتهایی است که برای برخی از ایرانیان جایگاهی ویژه دارد. بسیاری از ایرانیان در ماه محرم تلاش میکنند در مناسک این ماه شرکت کنند یا دستکم حرمت آن مناسک را نگاه دارند. اما در عین حال به واسطهی برخی زیادهرویها در انجام برخی مناسک و انجام خارج از قاعدهی آنها، حتی در خود محافل درون کشور نیز از باورمندان درخواست میشود که ماه محرم را به ماه نقض حقوق شهروندان بدل نسازند.
به عنوان نمونه در مرداد ۱۴۰۱، محمدرضا زمانی درمزاری، مدرس دانشگاه و وکیل پایه یک دادگستری، در مطلبی در وبسایت «خبرآنلاین» خواهان آن شد که باورمندان به عزاداری برای امام سوم شیعیان در این ماه، «نذر آگاهی و دانایی» هم داشته باشند؛ ایشان در توضیح این نذر نمادین اینگونه مینویسد: «به جای تاسیس و راهاندازی چادرها و هیئتها بر سر هر کوچه و خیابان و سلب آسایش و آرامش احتمالی مردم، شهروندان و بیماران… در مقام راهاندازی و تجهیز یک کتابخانه برخوردار از کتب و منابع متعدد، برای افزایش آگاهی آنها و فرزندانشان در هر محل و کوچه برآئیم.»
«الهام بابایی» نیز به عنوان یک خبرنگار در مطلبی که در سال ۱۳۹۷ نوشته بود و در سایتهای داخلی بازتاب پیدا کرده بود یکی از بزرگترین درسهای امام سوم شیعیان به جهانیان را «رعایت حق دیگران» دانست که به باور ایشان این درس بایستی در مراسم عزاداری برای این امام نیز مورد توجه قرار بگیرد.
ایشان از جمله به مسئله نظافت شهری در شبهای عزاداری اشاره کردند و نوشتند: «معمولا هر شب بعد از اتمام عزاداریها، حجم بسیاری از لیوانهای یکبار مصرف در نزدیکی خیمههای عزاداری و معابر عبور هیئتها انباشته میشود که پاکبانان زحمتکش باید جور این بیتوجهی برخی از مردم را بکشند و زحمت آنان نسبت به ایام عادی چند برابر شود.» به نظر میرسد ماه محرم نه تنها میتواند عاری از نقض حقوق شهروندان باشد بلکه میتواند ماه تمرین رعایت حقوق دیگران باشد.
خوب خواهد بود اگر مومنان و باورمندان به این مناسک، به چگونگی انجام چنین تمرین ارجمندی بیندیشند.
