الیزابت بلکویل نخستین زن پزشک درباره پیشگامبودن میگوید: «پیشگامبودن آسان نیست اما چه مسحورکننده است.» آذر صنیع (ابتهاج) از دو جنبه از نخستینها است. او یکی از نخستین استادان زن دانشگاه و همینطور نخستین زن بانکدار ایرانی است و از این نظر دانستن زندگی او میتواند مسحورکننده باشد. آذرنوش صنیع در سال ۱۳۰۶ در شهر بابل دیده به جهان گشود. او فرزند دکتر حسین صنیع (صنیع همایون) اهل شیراز و خواهرزاده فرصتالدوله شیرازی بود. فرصت از دانشمندان عصر خود بهشمار میآمد که آثار فراوانی از جمله «آثارالعجم» و «دیوان فرصت» را از خود به یادگار گذاشته بود. پدر بزرگ فرصت نیز طبیب ویژه کریمخان زند بود. آذر ابتهاج تنها زنی بود که نامش در فهرست ۵۳ نفری صاحبان سرمایه و صنایع بزرگ آمده بود که اموالش مصادره شد. پس از انقلاب ابتهاج تلاش بسیار کرد تا اموالش را پس بگیرد اما هیچگاه موفق نشد. او در گفتوگویی در این باره میگوید: «من خودم از این عنوان تعجبزده شدم، چون نه مقاطعهکار بودم و نه صاحب سرمایه، فقط عضو هیاتمدیره بانکی بودم که شوهرم بنیان نهاده بود، فکر میکنم بیشتر حسادتها کار ما را به اینجا کشاند»
ابوالحسن ابتهاج در اسفندماه ۱۳۷۷ و پس از حدود یک قرن زندگی پر فراز و نشیب در لندن درگذشت. آذر ابتهاج نیز در لندن زندگی میکند و خانهاش در لندن محفلی برای نویسندگان و روشنفکران ایرانی است و یک کتابفروشی نیز در لندن برای ایرانیان دایر کرده است.
