بازداشت و شکنجه مخالفان سیاسی، نقض فاحش آزادی بیان و حقوق بشر است؛ امری رایج در کشورهایی با حکومتهای دیکتاتوری و تمامیتخواه همچون جمهوری اسلامی. طبیعتا نمیتوان از حکومتی که ناقض حقوق بشر است انتظار داشت به سلامت روان قربانیان و اطرافیانشان اهمیت دهد. حال آنکه قربانیان نقض حقوق بشر با چالشهایی جدی در این زمینه مواجه هستند.
یکی از مشکلات رایج در میان زندانیان سیاسی و به طور کلی قربانیان نقض حقوق بشر و سرکوب، تجربه تراما یا آسیب روانی ناشی از حادثه است. از چگونگی و زمان و مکان بازداشت و انواع تماسها از سوی ماموران حکومت گرفته تا روندهای بازجویی و دادگاه و غیره، از جمله دلایل بروز تراما است. اینجاست که قربانی و اطرافیان او علاوه بر انواع موانعی که حکومت بر سر راه زندگی عادی آنان قرار میدهد، باید با مشکلاتی در زمینه سلامت روان نیز دست و پنجه نرم کنند.
در چنین شرایطی نزدیکان توانمند، رواندرمانگران، روانشناسان، مددکاران، پزشکان و پرستارانی که با زندانیان و خانوادهشان در ارتباط هستند تا اندازهای میتوانند یاریگر باشند. اما برخورد صحیح و کماهمیت جلوهندادن آنچه «حادثه منجر به تراما» خوانده میشود و نیز خود «تراما» از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
کتابچه حاضر یک راهنمای مقدماتی برای گروههای یادشده است که تلاش میکند با تعریف مفاهیمی از جمله شکنجه و خشونت سیاسی شرایط زندانیان را تا اندازهای ترسیم کند و نیز به رویکردهای درمانی و غیربالینی میپردازد. همچنین این کتابچه از اهمیت روایتگری میگوید و مثالهایی را از وضعیتهای مشابه در اروگوئه تحت حکومت خورخه پاچکو، در میانه دهههای هفتاد و هشتاد میلادی، ارائه میدهد.
کتابچه «زخمهای پنهان؛ راهنمای مقدماتی برای فهم تراما در قربانیان سرکوب»، اثر مانی عظیمزاده را به رایگان دانلود کنید و بخوانید!