جهان و پولیتیک، هر دو، دستخوش جنگ هستند. اما پولیتیک چیست؟ آیا پولیتیک ادامه جنگ از راههای دیگر نیست؟ جدلهایی که زندگی سیاسی با ضربآهنگ آنها جریان دارد، پیشگیری از جنگ و راندن آن را میجویند؟ یا هدفشان آمادهسازی برای جنگافروزی است؟
بحث درباره هر موضوعی به پرخاش میانجامد و راه حل هر مشکلی را در جنگ میجوییم: جنگ با یک ویروس ناشناخته، جنگ با تروریسم، جنگ تمدنها، جنگ هویتها. به این آخری که به پدیدهای روزمره بدل شده است، افسارگسیختگی جدلی درگیریها دامن میزند و تنها یک پولیتیک، به معنای راستین آن، یعنی شهروندینگی، میتواند آن را مهار کند.
جستار «شهروندینگی یا جنگ؟» – اثر کریستیان فریه، اندیشمند فرانسوی – قاطعانه تاکید میکند که پولیتیک/شهروندینگی میتواند و میباید چیزی دیگر جز جنگهای لفظی و ستیزهجویی در لفافه واژگان باشد. گردهمایی شهروندین، نیروی هماهنگسازندهی ناهمگراییهاست که امکان تصمیمگیری جمعی را، بدون اینکه دیدگاهی از راه خشونت تحمیل شود، فراهم میآورد. به عبارت دیگر، این اثر تلاش میکند با استناد به ریشههای سیاستورزی در یونان، ثابت کند سیاست نام و صورت دیگری از جنگ نیست بلکه سیاست روش و ابزاری است برای آنکه نگاههای مختلف را در کنار هم برای «تصمیمگیری مشترک» همگام سازد.
فریه در بخشی از این اثر مینویسد: «در یک راهبرد سخنآرا (استراتژی رتوریک) که به گونهای جدلآمیز از واژگان نظامی برای توصیف کشمکشها و هماوردیها استفاده و سوءاستفاده میکند، چه چیز شهروندینی هنوز باقی مانده است؟ آیا نباید به پذیرش و نگهداشت انگاره دیگری از سیاست بر آمد که آن را از اساس از جنگ و حتی از هر پلمیکی جدا میسازد؟ آیا کُنایش شهروندین (فعالیت سیاسی) میتواند معنای دیگری جز همراهی برای تصمیمگیری با هم، بدونِ بهزور قبولاندن هیچ یک از دیدگاهها داشته باشد؟»
آرش جودکی – نویسنده و مترجم – این اثر را به فارسی برگردانده است. یکی از نکات چشمگیر در ترجمه او، بهرهگیری از برابرنهادهای فارسی برای عبارات جاافتادهای است که اگرچه در میان فارسیزبانان استفاده میشوند اما از لحاظ ریشههای لغوی و معنایی دقیقا آن معنا را افاده نمیکنند که از چنان امری انتظار میرود. او چنین توضیح میدهد: «با توجه به ریشهی یونانی “سیاست”، در راستای واکاویهای نویسنده، واژگانی چون “سیاست”، “سیاسی”، و “امر سیاسی” را به “شهروندینگی”، “شهروندین” و “شهروندینه” برگرداندهایم. از خواننده میخواهیم که برای دریافت دستگاه مفهومی نویسنده شکیبایی به خرج دهد.»
کتاب شهروندینگی و جنگ، اثر کریستین فریه را با ترجمه آرش جودکی به رایگان بارگذاری کنید و بخوانید!