Search

پرستو احمدی؛ دژاووی تاریخ!

پرستو احمدی متولد اول فروردین ۱۳۷۶ است؛ یعنی زمانی که کنسرت فرضی خود را در یک کاروانسرا با همکارانش اجرا کرد، فقط ۲۷ سال سن داشت؛ استعدادی جوان که در کار خود آموخته است، چهره زیبایی دارد و مانند بسیاری از جوانان دیگر باور نمی‌کند که قرار است عمرش را یک حکومت تنگ‌نظر افراطی به باد دهد. 

احمدی دانش‌آموخته رشته کارگردانی سینما از دانشگاه سوره است. دانشگاه سوره خود در سال ۱۳۷۲ توسط حوزه هنری انقلاب اسلامی تهران تاسیس شد و زیر نظر سازمان تبلیغات اسلامی اداره می‌شد. آن‌ها که چنین تدارکی کرده بودند فکر نمی‌کردند رویش‌های جوانی در آینده به این شکل سیاست‌های هنری حکومت اسلامی را نادیده بگیرد و این چنین شجاعانه به میدان بیاید. 

پرستو احمدی پیش از اینکه کنسرت کاروانسرا را به همراه همکاران دلیرش اجرا کند، در سال ۱۴۰۱ و پس از پاگرفتن خیزش «زن، زندگی، آزادی» با خواندن قطعه «از خون جوانان وطن» همراهی خود را با دلاوران آزادی‌خواه هم‌وطنش نشان داد و هزینه آن را هم پرداخت. او از آن سال درگیر یک پرونده قضایی بوده است. تصنیف «از خون جوانان وطن» از سروده‌های عارف قزوینی، شاعر و آهنگساز مشروطه‌خواه اواخر قاجار، است و برای آزادی‌خواهان ایرانی، تصنیفی شناسنامه‌دار و جگرسوز است. مضمون این تصنیف مبتنی بر افسانه کهنسال ملی‌ست که می‌گوید از خون سیاوش مظلوم که به زمین ریخته شد، لاله‌های بسیار رویید. 

تصویری از کنسرت کاروانسرا

پرستو احمدی در خرداد ۱۴۰۲ هم «هوای آزادی» را خوانده بود با شعری از فاطمه دوگهرانی که آن هم از مجموعه ساخته‌های هنری خیزش «زن، زندگی، آزادی‌» ست. او برای این اجرا به دادسرای امنیت تهران احضار شده و وسایل شخصی‌اش توقیف شده بود. 

در کنسرت کاروانسرا، احمدی با پوششی خلاف پوشش مطلوب حاکمیت برای زنان و به اصطلاح «بی‌حجاب» حاضر شد: یک پیراهن دکلته سراسر مشکی و با گردن‌بندی با طرح نقشه ایران. دیگر هنرمندانی هم او را با نواختن ساز همراهی می‌کردند: احسان بیرقدار، سهیل فقیه نصیری، امین طاهری و امیر علی پیرنیا. او چند روز بعد در مازندران – زادگاهش – بازداشت شد. هم‌زمان با بازداشت او، نوازنده پیانو کنسرت، یعنی احسان بیرق‌دار و نوازنده گیتار الکتریک یعنی سهیل فقیه‌نصیری هم بازداشت شدند. بنا به گزارش‌ها میلاد پناهی‌پور، وکیل دادگستری، تایید کرد که پرستو پیش از این پرونده گشوده داشته است: «… اطلاعی از وضعیت موکل، خانم پرستو احمدی نداشتیم و متاسفانه، متوجه شدیم که او هم امروز در استان مازندران بازداشت شده است. آن هم در شرایطی که پیش‌تر قوه قضائیه از تشکیل پرونده قضائی گفته بود و ما منتظر طی روند حقوقی و قضائی بودیم.»

میلاد پناهی‌پور، با اشاره به آخرین وضعیت پرونده تشکیل‌شده برای شرکت‌کنندگان در برنامه موسوم به «کنسرت فرضی» اظهار کرد: «همان‌طور که پیش‌تر توسط قوه قضائیه اطلاع‌رسانی شده، برای همه این افراد از جمله موکل، خانم پرستو احمدی، پرونده قضائی تشکیل شده است. ما منتظر طی روند قضایی بودیم ولی متاسفانه عصر امروز، دو تن از نوازندگان آقایان احسان بیرق‌دار و سهیل فقیه‌نصیری در محل آموزشگاه خود در تهران بازداشت شدند.»

مطابق با گزارش خبرگزاری‌ها احمدی و همکارانش ‌خیلی زود آزاد شدند. خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، درباره این بازداشت کوتاه نوشت: «پس از تولید و انتشار ویدئوی خارج از عُرف و ارزش‌های اجتماعی توسط خانم پرستو احمدی در فضای مجازی، ایشان به پلیس امنیت عمومی دعوت و مقرر شد تا به مرجع قضایی مراجعه نمایند. همچنین دقایقی پیش، پس از برگزاری نشست توجیهی به همراه خانواده از ساختمان پلیس خارج شد.» اما نام پرستو و یارانش حتی مرزهای ایران را هم درنوردید و موجب تحسین آزادی‌خواهان جهان شد. 

نشریه فرانسوی شارلی ابدو (Charlie Hebdo) در کاریکاتوری که منتشر کرد به کنسرت فرضی پرستو احمدی و مخالفت حکومت جمهوری اسلامی با آن پرداخت. شارلی ابدویک مجله طنز و هجو فرانسوی است که به‌ خاطر نقد تند و بی‌پرده مسائل سیاسی، فرهنگی و دینی شناخته شده است. این مجله گاهی به دلیل انتشار کاریکاتورهایی که جنبه انتقادی یا طنزآمیز نسبت به ادیان و شخصیت‌های دینی دارند، با واکنش‌های شدیدی مواجه شده است. مشهورترین و بحث‌برانگیزترین جنجال مربوط به شارلی ابدو، انتشار کاریکاتورهایی از پیامبر اسلام بود که باعث اعتراضات گسترده و حمله تروریستی در سال ۲۰۱۵ به دفتر این مجله در پاریس شد که منجر به کشته‌شدن تعدادی از کارکنان و کارتونیست‌های برجسته آن شد و واکنش‌های زیادی را در سطح بین‌المللی به دنبال داشت. 

واکنش یاسمین لوی، خواننده مشهور اسرائیلی، در صفحه رسمی خود در اینستاگرام به اقدام شجاعانه پرستو

از دیگر واکنش‌های بین‌المللی به اقدام شجاعانه پرستو، واکنش یاسمین لوی، خواننده مشهور اسرائیلی، در صفحه رسمی خود در اینستاگرام بود. لوی با تاکید بر حق زنان بر خوانندگی، موضوع نداشتن حجاب اجباری را در درجه دوم اهمیت ارزیابی کرد و بر عشق پرستو به خوانندگی انگشت گذاشت. او در صفحه شخصی خود نوشت: «من در مقایسه با تو هیچ نیستم؛ تو شجاع‌ترین [خواننده] در میان ما هستی.» خبرگزاری ار.اف.ای هم گزارش می‌دهد که اقدام متهورانه پرستو احمدی بازتاب بزرگی در نشریات فرانسوی داشته است. بنا به این گزارش «لاکروآ، روزنامه مسیحیان فرانسه، از پرستو احمدی به عنوان چهره جدید مقاومت در ایران یاد کرده و اقدام شجاعانه او و ارکستر همراهش را طی ۴۶ سال گذشته بی‌سابقه و تلاشی برای به‌چالش‌کشیدن مجازات اعدام توصیف کرده است.»‌ لیبراسیون روزنامه صبح پاریس هم به سراغ ایرانیان فرانسه رفت و در مورد پرستو از آن‌ها سوال کرد. 

این گزارش همچنین می‌گوید: «لیبراسیون روزنامه صبح پاریس برگزاری کنسرت خیالی پرستو احمدی از طریق یوتیوب را در دل جامعه‌ای در حال دگرگونی، اقدامی خارق‌العاده و نمادین خوانده است. لیبراسیون اقدام شجاعانه هنرمند جوان ایرانی را ادامه خیزش زن، زندگی، آزادی دانسته که عمیقا جامعه ایران را دگرگون کرده است. در پرتو این خیزش، به نوشته لیبراسیون، زنان و دختران ایران بیش از پیش حجاب اجباری را و قوانین تحمیلی حکومت اسلامی در این زمینه را به چالش می‌کشند.» آنچه موجب شده بسیاری از ناظران صحنه اقدام پرستو را برجسته بدانند، هم‌زمانی آن با لایحه موسوم به «حجاب و عفاف» است که برای تدارک حمله‌ای دیگر در پوشش قانون به زنان ایرانی فراهم شد. در این حمله جدید حکومت اسلام‌گرای حاکم بر ایران، جریمه‌های سنگین برای عدم رعایت حجاب اجباری تعیین شد و حتی در مرحله‌ای، مجازات اصرار در انجام این «جرم»، عدم اجازه خروج از کشور معین گردید! به گزارش رادیو فردا، دست‌کم دو تن از حقوق‌دانان، متن این لایحه را «شرم‌آور» توصیف کرده بودند. 

قمرالملوک وزیری؛ اولین زنی که در روزهای واپسین حکومت قاجار آزادانه آواز خوانده بود

برخی ناظران صحنه، یادآوری کردند که درست صد سال پیش از کنسرت فرضی پرستو احمدی، قمرالملوک وزیری ساختارشکنی کرده بود و بدون حجاب در سالن گرند هتل تهران خوانده بود. او اولین زنی بود که در روزهای واپسین حکومت قاجار آزادانه آواز خوانده بود. میلاد روشنی‌پایان، نویسنده، در صفحه اینستاگرامی خود، رفتار شجاعانه قمر را با پرستو مقایسه می‌کند و زمینه اجتماعی و سیاسی کاملا متضادی را که هر دو در آن دست به کنشی آزادی‌خواهانه زدند در برابر هم قرار می‌دهد. روشنی‌پایان با استفاده از اصطلاح فرانسوی «دژاوو» که به معنای احساس تکراری‌بودن یا آشنابودن یک موقعیت است، نوشت

«در آن زمان حکومتی که شاهش فرنگی‌مآب بود و همه‌کاره‌اش سردار سپه، از صدا و موی قمر نمی‌ترسید؛ از مردمی می‌ترسید که پشت درهای سالن کنسرت به انتظار انقلاب بودند. با آمدن رضاشاه و پسرش ورق برگشت … زمانی که قمر درگذشت، مسجدهای شهر به جرم مطربی از پذیرفتن پیکر او خودداری کردند و اگر دخالت مستقیم تیمور بختیار در کار نبود حتی در گورستان ظهیرالدوله نیز به خاک سپرده نمی‌شد! تاریخ یک انقلاب به آن‌هایی که پشت در سالن گرند هتل مانده بودند، بدهکار بود. امروز دژاووی تاریخ از راه رسیده است و پرستو احمدی با همان سیما و شجاعت قمر، برای “مردمی دیگر” که تاوان قمرکشی پدران و مادرانشان را داده‌اند و حالا پشت درهای کنسرت در انتظارند، اجرا می‌کند؛ تاریخ یک انقلاب هم به این ها بدهکار است.» 

انتشارات بیشتر ...